بطور سنتی کاربردهای هیپنوتیزم را به دو گروه تقسيم می کنند: بالینی و غیربالینی، یا پزشکی و غیرپزشکی، یا پزشکی و نمایشی. البته غیر از اینها، اسامی دیگری هم در این زمینه مورد استفاده قرار گرفته اند. همچنانکه از نام این دو گروه برمی آید؛ بخشی از کاربردهای هیپنوتیزمرا که در قالب پزشکی میگنجند، بالینی و مابقی را غیربالینی مینامند. البته باید توجه داشت که منظور از کاربرد، پدیده های هیپنوتیزمی نميباشند، بلکه؛ استفاده ای هست که از پدیده های هیپنوتیزمی میشود. بعبارت دیگر؛ از یک پدیده هیپنوتیزمی، هم میتوان در پزشکی استفاده کرد، و هم در اجرای نمایشات سرگرمی و آموزشی.
در بحث هیپنوتيزم، مطلب مهمی که غالبا ناديده گرفته ميشود همين موضوع استفاده از هیپنوتيزم ميباشد. بسياری را تصور بر اينست که با هیپنوتيزم کردن کسی موضوع تمام ميشود، درحاليکه اين مرحله، آغاز کار محسوب ميگردد. درواقع هیپنوتراپی يا درمان با استفاده از هیپنوتيزم؛ از دو مرحله تشکيل يافته است: القاء خلسه و درمان . اينکه فردی را هیپنوتيزم کنيم، فقط يک بخش از کار است و بخش دوم که بنظر من بسيار مهمتر و سخت تر و تخصصی تر ميباشد، و در مواردی ميتواند خطرناک هم بشود٬ شامل تکنيکهای درمانی ميباشد که بايد بدقت و ظرافت خاصی باجرا گذاشته شوند. اين بخش؛ جز در مواردی (که البته تعدادشان کم هم نيست) بايد بتوسط يک پزشک يا روانشناسی که در زمينه هیپنوتراپی مهارت دارد انجام گيرد. متاسفانه مردم ما آگاهی چندانی در اين زمينه ندارند و بهمين جهت تا می بينند شخصی ايشان را هیپنوتيزم کرد يا خودشان کسی را هیپنوتيزم ميکنند کار را خاتمه يافته تلقی ميکنند، درحاليکه تازه اول کار ميباشد.
در عصری که ما زندگی میکنیم سرعت پیشرفت علم ( در همه رشته ها) بسیار شگفت انگیز بوده و بشر امروزی با تکیه بر دانسته های پیشینیان و اختراعات و اکتشافات صورت پذیرفته، هر لحظه پرده از مجهولی برمیکشد. هیپنوتیزم هم از این قاعده بدور نبوده، روز بروز زوایای بیشتری از این علم روشن میگردند و بر دامنه کاربردهای آن افزوده میشود. بعنوان مثال در سال میلادی گذشته نزدیک به ۷۵۰۰ عنوان مقاله علمی در زمینه هیپنوتیزم در کل دنیا ارائه شده است که حدودا ۲۰ مقاله در هر روز میباشد (بعبارتی دیگر حدود یک مقاله در هر ساعت). قصدم از بیان این مطلب دو چیز است اول آنکه لیست کاربردهای هیپنوتیزم که در زیر آورده ام موقتی بوده با گذشت زمان موارد جدیدی به آن افزوده میشود. دوم آنکه سهم ایران از این ۷۵۰۰ مقاله علمی معتبر به تعداد انگشتان دو دست هم نمی رسد.
جهت پرهیز از سردرگمی و برای فهم آسانتر، همه کاربردهای هیپنوتیزمرا بصورت یک لیست ارائه میکنم. هر نوع بیماری و یا درد و ناراحتی که بتوسط هیپنوتیزم قابل درمان باشد یا آنکه بتوان بوسیله هیپنوتیزم از شدت آن کاست و برای بیمار قابل تحمل نمود در لیست زیر گنجانده شده است. لازم به یادآوری است که کاربردهای هیپنوتیزم در پزشکی محدود به درمان بیماریها نبوده و شامل مواردی همچون بررسی های تشخیصی و یا امور دندانپزشکی هم میشوند. در این موارد از هیپنوتیزم جهت کمک به بیمار برای تحمل حالتهای ناگوار مربوطه استفاده میکنند.
لیست زیر از چندین کتاب مرجع هیپنوتراپی و مقالات منتشره از سال ۲۰۰۰ میلادی تاکنون استخراج گشته است. البته درمورد مقالات منتشره فقط از تحقیقاتی استفاده شده است که موفقیت درمانی گزارش شده بالای ۵۰ درصد بوده است و در غیر این صورت درصد موفقیت ذکر شده است. پيش از آنکه ليست زير را مطالعه نماييد اين حقيقت مهم را بخاطر داشته باشيد که هیپنوتراپی هم يکی از انواع روشهای درمانی ميباشد و همچون ديگر درمانهای پزشکی موفقيت آن در درمان بيماريها بستگی به شرايطی دارد. هیپنوتيزم معجزه نيست ولی ميتواند در برخی موارد همچون معجزه عمل کند.
استفاده از هیپنوتيزم در درمانهای دندانپزشکی بقدری وسيع و موثر بوده است که نه تنها در کتب معتبر هیپنوتراپی غالبا يک بخش مجزا به اين بحث اختصاص داده ميشود که کتابهای زيادی با عنوان کاربردهای هیپنوتيزم در دندانپزشکی موجود ميباشند. اين مسائل نشانگر ميزان اهميت و کارائی بالای هیپنوتيزم در دندانپزشکی ميباشد که مهمترين موارد آن بشرح زير ميباشند
کاستن از شدت خونريزی، تسريع در تحمل پروتزهای متحرک، قابل تحمل کردن باز ماندن دهان برای مدت طولانی، کاستن از ترشح بزاق ( که هم تحمل شرايط را برای بيمار آسان ميسازد و هم اينکه محيط مناسبتری را جهت کار فراهم ميکند)، ايجاد بيحسی کامل يا نسبی بطور موضعی، کاستن از مشکلات جسمی و روحی بيمار در درمان ارتودنسی، درمان دندان قروچه، ايجاد آرامش و کم کردن استرس بيمار (که اين امر موجب آرامش دندانپزشک و افزودن بر تمرکز فکری او هم ميشود و کيفيت درمان را افزايش ميدهد)، دندانپزشکی کودکان و موارد ديگر
اين اختلال از جمله مواردی است که بويژه در کشور ما از اهميت فوق العاده ای برخوردار است ازينرو بطور جداگانه و در انتهای اين بخش آورده ام. اين اختلال در اثر حوادث ناگواری که در گذشته برای بيمار اتفاق افتاده اند، ايجاد ميشود و سير مزمنی دارد که درصورت عدم درمان تا پايان عمر بيمار را آزار ميدهد. جنگ يکی از انواع مهم حوادث ناگوار بحساب ميايد در کشور ما بخاطر جنگ ۸ ساله تعداد بسيار زيادی از هموطنان و جانبازان به اين بيماری مبتلا ميباشند. اما آمار دقيقی در دست نيست.
طب جراحی: آمادگی قبل از جراحی و درمان ترس از عمل، کنترل درد بعد از عمل، القای بیهوشی بدون استفاده از داروهای وریدی و استنشاقی و یا با حداقل مصرف دارو و بنابراین حذف یا کاهش عوارض این داروها، القای بیحسی موضعی بدون استفاده از دارو، کنترل نسبی خونریزی حین عمل، کنترل درد ناشی از سوختگی کمک به تسریع ترمیم بافت آسیب دیده و …
طب زنان و زایمان: کنترل علائم سندروم پیش از قاعدگی (پی ام اس)، کنترل دردهای همراه قاعدگی (دیسمنوره)، کمک به بهبود رشد جنین، کنترل ویار حاملگی، زایمان آسان و …
طب ورزشی: افزایش اعتماد به نفس، افزایش بهرهوری ورزشی و بهبود رکوردها، کاهش آسیب های ورزشی و کمک به ترمیم بافت و …
طب دهان و دندان: کنترل دندان قروچه، سندروم درد مفصل فکی-گیجگاهی، القای بیحسی برای اعمال دندانپزشکی، کنترل رفلکس گگ (عق زدن)، تهوع حین کار دندانپزشکی، کنترل هراس از اعمال دندانپزشکی و …
سلام آقای دکتر
من کمبود وزن دارم آزمایش دادم هیچ مشکلی نداشتم احساس میکنم کمبود وزنم به اعصابم ربط داره چون خیلی عصبی وفکریم وسواس دارم وقتی به اعصابم فشارمیاد کف دست وپام زیادعرق میکنن قبل خواب زیادفکرمیکنم وزیادحرص میخورم خواستم بدون برای کمبودوزن وبقیه مشکلات میشه کاری کرد. باتشکرفراوان
سلام اقای دکتر خسته نباشید
میخواستم بدونم میشه با هیپنوتیزم یه کاری کرد که فرد به چیز خاصی که علاقه نداره نظرش رو عوض کرد و یا برعکسش .
ممنکن میشم جواب بدین چون واسم واجبه
سلام امیر جان
بله ، هیپنوتیزم در واقع قرار گرفتن مغز در یک استیت خاص است بر اساس کتاب اصلی روانپزشکی (کاپلان و سادوک) هیپنوتیزم یک روش روان درمانی است که با تغییر حالت هوشیاری و استفاده از سه مؤلفه تمرکز (جذبه)، انفکاک و تلقینپذیری مخاطب را در شرایطی قرار میدهد که میتوان فرآیند درمان هیپنوتیزمی را در مورد او بکار گرفت. در این حالت خاص هوشیاری، جملات درمانگر (تلقینات) در ذهن تحت آگاه و ناخودآگاه سوژه نفوذ کرده و در اعماق ذهن وی ثبت می شود. همین ویژگی، باعث تأثیر شگرف و پایداری درمان هیپنوتیزمی (هیپنوتراپی) می گردد. موفق باشید.
سلام سارای عزیز.
بنظر می رسد از سوشال فوبیا رنج میبرید . اگر کم و قابل اغماض هست نیازی به درمان نیست اما اگر مشکل آفرین شده 8 جلسه درمان نیاز دارید.
با تلفنهای مطب تماس بگیرید. و وقت بگیرید.
اگر واقع بینانه نگاه کنید میبینید که هیچ بیماری با یک جلسه قابل درمان نیست.
موفق باشید.
سلام آقای دکتر
30ساله دارم با ترس های اجتماعی زندگی میکنم.هرکاری کردم نتونستم کمبود اعتماد بنفس و ترسهامو از بین ببرم. چندین بار به از افسردگی اینکه کسی که باید باشم نیستم به فکر خودکشی افتادم، با هیپنوتیزم میشه بهم کمک کرد به عنوان آخرین کاری که میشه کرد…
استاد گرامی سلام و خسته نباشید میگم من هیپنوتیزم رو در مشهد گذرندم مقدماتی و پیشرفته ، همینطور داشتم وب گردی میکردم که با سایت شما آشنا شدم و مطالب برام جالب بود مخصوصا caseهایی که معرفی کردید یکی از مشکلات من اینه که مردم هیپنوتیزم درمانی رو نمیشناسند و هم ترس دارن هم گارد اینکه ،آقا من هیپنوتیزم نمیشم ولی اینکه شما هیپنوتیزم درمانی رو معرفی میکنید واقعا خدمت بزرگیه ، من به نوبه خودم به عنوان یک پزشک که با مردم سروکار دارم ازتون تشکر میکنم ممنون
همکار گرامی جناب آقای دکتر مجید رمضانی
سلام . وقت به خیر . از اینکه بعلت مشغله کاری و تعدد بیماران پاسخ ها به طول می انجامد از شما و سایر هموطنان عذر می خواهم. از پیام محبت آمیز شما دلگرم و امیدوار شدم و ممنونم. من هم سالها با این مشکل دست و پنجه نرم کرده ام و هنوز هم ! تصدیق بفرمایید که عوامل بسیار زیادی با گستردگی تبلیغاتی فراوان در این نوع نگرش اشتباه دست دارند اما ما دست تنهاییم و بدون تریبون جامع و فراگیر ! جای شکرش باقی است که در تنها کتاب مرجع روانپزشکی دنیا یعنی کتاب کاپلان سادوک چاپ 2007 که شما میدانید همه روانشناسان و روانپزشکان دنیا از روی آن کتاب فارغ التحصیل میشوند به صراحت نوشته است که “هیپنوتیزم موثر و بی ضرر است” و تاییدهای دیگری هم نوشته است با این اظهار نظرهای صریح قاعدتا باید کلیه افراد فرهیخته و دانشمند و “علم باور” ما که قاعتا باید به روز هم باشند در صف موافقان و طرفداران ما قرار گیرند و دست کم نظرهای غیر علمی ندهند. از حضرتعالی تقاضای کمکهای معنوی و علمی دارم و اینکه نظرات خود را از من دریغ نفرمایید مجددا از شما سپاسگزاری میکنم. خداوند یاورتان باشد .
12 دیدگاه ها
سلام آقای دکتر
من کمبود وزن دارم آزمایش دادم هیچ مشکلی نداشتم احساس میکنم کمبود وزنم به اعصابم ربط داره چون خیلی عصبی وفکریم وسواس دارم وقتی به اعصابم فشارمیاد کف دست وپام زیادعرق میکنن قبل خواب زیادفکرمیکنم وزیادحرص میخورم خواستم بدون برای کمبودوزن وبقیه مشکلات میشه کاری کرد. باتشکرفراوان
سلام حامی جان.
موارد متعددی که گفتید همه جزء مشکلات اضطرابی است که با هیپنوتیزم قابل درمان هست.
موفق باشید.
سلام اقای دکتر خسته نباشید
میخواستم بدونم میشه با هیپنوتیزم یه کاری کرد که فرد به چیز خاصی که علاقه نداره نظرش رو عوض کرد و یا برعکسش .
ممنکن میشم جواب بدین چون واسم واجبه
سلام امیر عزیز.
این موضوع احتیاج به بررسی بیشتر دارد. اطلاعات بیشتری نیاز هست. تلفنی تماس بگیرید.
موفق باشید.
سلام اقای دگتر خسته نباشید
میخواستم بدونم میشه هیپنوتیزم چیزی رو القاء کرد مثل علاقه مند شدن بیشتر نسبت به چیزی یا برعکس.
سلام امیر جان
بله ، هیپنوتیزم در واقع قرار گرفتن مغز در یک استیت خاص است بر اساس کتاب اصلی روانپزشکی (کاپلان و سادوک) هیپنوتیزم یک روش روان درمانی است که با تغییر حالت هوشیاری و استفاده از سه مؤلفه تمرکز (جذبه)، انفکاک و تلقینپذیری مخاطب را در شرایطی قرار میدهد که میتوان فرآیند درمان هیپنوتیزمی را در مورد او بکار گرفت. در این حالت خاص هوشیاری، جملات درمانگر (تلقینات) در ذهن تحت آگاه و ناخودآگاه سوژه نفوذ کرده و در اعماق ذهن وی ثبت می شود. همین ویژگی، باعث تأثیر شگرف و پایداری درمان هیپنوتیزمی (هیپنوتراپی) می گردد. موفق باشید.
با سلام ایا برای درمان خجالتی بودن البته فقط در بعصی شرایط یعنی خیلی کمه و حاد نیست ،هیپنوتزیم جوابگو هست؟یکبار کافیه؟ و اثر داعمی دارد یا مقطعی؟
سلام سارای عزیز.
بنظر می رسد از سوشال فوبیا رنج میبرید . اگر کم و قابل اغماض هست نیازی به درمان نیست اما اگر مشکل آفرین شده 8 جلسه درمان نیاز دارید.
با تلفنهای مطب تماس بگیرید. و وقت بگیرید.
اگر واقع بینانه نگاه کنید میبینید که هیچ بیماری با یک جلسه قابل درمان نیست.
موفق باشید.
سلام آقای دکتر
30ساله دارم با ترس های اجتماعی زندگی میکنم.هرکاری کردم نتونستم کمبود اعتماد بنفس و ترسهامو از بین ببرم. چندین بار به از افسردگی اینکه کسی که باید باشم نیستم به فکر خودکشی افتادم، با هیپنوتیزم میشه بهم کمک کرد به عنوان آخرین کاری که میشه کرد…
سلام حامد عزیز.
بله با حدود 7 جلسه بهبود می یابید.
موفق باشید.
استاد گرامی سلام و خسته نباشید میگم من هیپنوتیزم رو در مشهد گذرندم مقدماتی و پیشرفته ، همینطور داشتم وب گردی میکردم که با سایت شما آشنا شدم و مطالب برام جالب بود مخصوصا caseهایی که معرفی کردید یکی از مشکلات من اینه که مردم هیپنوتیزم درمانی رو نمیشناسند و هم ترس دارن هم گارد اینکه ،آقا من هیپنوتیزم نمیشم ولی اینکه شما هیپنوتیزم درمانی رو معرفی میکنید واقعا خدمت بزرگیه ، من به نوبه خودم به عنوان یک پزشک که با مردم سروکار دارم ازتون تشکر میکنم ممنون
همکار گرامی جناب آقای دکتر مجید رمضانی
سلام . وقت به خیر . از اینکه بعلت مشغله کاری و تعدد بیماران پاسخ ها به طول می انجامد از شما و سایر هموطنان عذر می خواهم. از پیام محبت آمیز شما دلگرم و امیدوار شدم و ممنونم. من هم سالها با این مشکل دست و پنجه نرم کرده ام و هنوز هم ! تصدیق بفرمایید که عوامل بسیار زیادی با گستردگی تبلیغاتی فراوان در این نوع نگرش اشتباه دست دارند اما ما دست تنهاییم و بدون تریبون جامع و فراگیر ! جای شکرش باقی است که در تنها کتاب مرجع روانپزشکی دنیا یعنی کتاب کاپلان سادوک چاپ 2007 که شما میدانید همه روانشناسان و روانپزشکان دنیا از روی آن کتاب فارغ التحصیل میشوند به صراحت نوشته است که “هیپنوتیزم موثر و بی ضرر است” و تاییدهای دیگری هم نوشته است با این اظهار نظرهای صریح قاعدتا باید کلیه افراد فرهیخته و دانشمند و “علم باور” ما که قاعتا باید به روز هم باشند در صف موافقان و طرفداران ما قرار گیرند و دست کم نظرهای غیر علمی ندهند. از حضرتعالی تقاضای کمکهای معنوی و علمی دارم و اینکه نظرات خود را از من دریغ نفرمایید مجددا از شما سپاسگزاری میکنم. خداوند یاورتان باشد .