هیپنوتیزم نمایشی درتضاد با هیپنوتیزم درمانی

 اخیراً هیپنوتیزم نمایشی دربرخی از شهرها رواج یافته است . هیپنوتیزم نمایشی مضرات بسیار برای فرد دارد . یکی ازاصلیترین مسائل مرتبط با این مبحث، سوءاستفاده افراد بی صلاحیت از هیپنوتیزم برای نمایش و یا درمان است. مسلما” ایجاد تحولات شدید و سریع عاطفی مانند گریاندن و خنداندن می تواند فشارهای عصبی برای سوژه ایجاد کند. همچنین ایجاد کاتالپسی ناگهانی (انقباض و سفت شدن عضو یا تمامی بدن) و تحمیل فشارهای جسمی حین کاتالپسی می تواند باعث بروز آسیب جسمی در افراد شود. باید به خاطر داشت که اگر چه شخص در هیپنوز قادر به انجام این حرکات نمایشی است ولی این بدان معنی نیست که امکان آسیب رسیدن به اعضا و جوارح وی وجود ندارد. بعلاوه، فردی که در زمینه درمان بیماریها صلاحیت نداشته باشد نباید هیپنوتیزم را در راستای درمان به کار برد، چه بسا سوژه حین هیپنوتیزم دچار هیجان شده و عدم تسلط هیپنوتیزور به امر درمان باعث ترس یا ناراحتی های دیگر در سوژه شود. به اعتقاد بسیاری از صاحب نظران تنها افرادی صلاحیت استفاده ی درمانی از هیپنوتیزم را دارند که صلاحیت درمان آن اختلال را بدون استفاده از هیپنوتیزم داشته باشند. هیپنوتیزم آثار متعددی دارد و در هر فردی باید روشن شود که چه آثاری مطلوب و خواستنی است و از چه آثاری باید اجتناب کرد. هر انسانی محدودیت های خاص خود را دارد و به وسیله ی هیپنوتیزم نمی توان فراتر از این محدودیت ها رفت.از جمله مضرات هیپنوتیزم نمایشی که توسط هیپنوتیزورهای بی صلاحیت انجام می شود، آسیب به مهره های کمری و گردنی و مخدوش شدن کرامت انسانی فرد است . عوارض دیگر هيپنوتيزم نمايشي، خمودگي و كرختي بعد از هيپنوتيزم، توهم و فراموشي گذرا است . ماندن طولاني مدت در حالت هيپنوتيزم نیز از ديگر عوارض هيپنوتيزم نمايشي است . در یک پژوهش علمی و آماری که روی ۱۸ فردی که در یک برنامه‌ی هیپنوتیزم نمایشی شرکت کرده بودند علائم و نشانه‌هایی مانند احساس شرمندگی، علائم و نشانه‌های استرسهای پس از وقایع بسیار آسیب‌زای روانی، فرو رفتن خود به خود به حالت خلسه یا به اصطلاح خلسه هیپنوتیزمی، اختلال در خواب، مشکلات در تمرکز ذهنی، احساس ترس و تصور یا توهم کنترل شدن توسط هیپنوتیزور نمایشی در آنها پیدا شده بود. در ۳ نفر از ۸ نفری که در یک برنامه‌ی هیپنوتیزم نمایشی شرکت کرده بودند، احساس گیجی، ناراحتی، شرمندگی و ترس پیدا شده بود، در حالی که این ۸ نفر پس از تجربه‌ی انفرادی هیپنوتیزم پزشکی یا بالینی، همگی به اتفاق آرا تجربه‌ی هیپنوتیزم بالینی را که همیشه به صورت انفرادی صورت می‌گیرد، مثبت توجیه و تفسیر کرده بودند.

اگر تلقیناتی که درجریان هیپنوتیزم به فرد داده می‌شود، برطرف نشود، اتفاقات عجیبی ممکن است برایشان پیش آید. گزارشهایی وجود دارند که نشان می‌دهند هیپنوتیزم نمایشی ممکن است خاطرات و عقده‌های حل نشده مربوط به تجاوزهای جنسی در دوران کودکی را دوباره در فرد زنده و فعال سازد. در برخی از این موارد چنان عکس‌العمل‌های شدید و خشنی پدید می‌آید که فرد را مجبور به بستری شدن در بیمارستان روانی می‌کند. در مجموع هرگز نباید تصور شود که این گزارشها موارد استثنایی و نادری را شامل می‌شوند، بلکه دانشمندی به نام کرافورد در مقاله‌یی که در سال ۱۹۹۲ در مجله‌ی روانشناسی غیرطبیعی نگاشته، به این کشف و نتیجه رسیده که در حدود ثلث یا ۳۳% از افرادی که در هیپنوتیزم نمایشی شرکت می‌کنند، به شرح ادراکاتی منفی از این مراسم می‌رسند. جالب است که همین کرافورد همراه با دکتر ارنست هیلگارد- بزرگترین پژوهشگر هیپنوتیزم تجربی و بالینی در قرن بیستم – در مجله‌ی بین‌المللی هیپنوتیزم بالینی در سال ۱۹۸۲ مقاله‌یی را در زمینه‌ی پیدایش تجربیات زودگذر پس از تنها تست کردن استعداد هیپنوتیزمی در دانشجویان برای اهداف آموزشی و پژوهشی منتشرکرده‌اند.
هیپنوتیزورهای نمایشی غالباً منبع سوءتعبیرهای گسترده‌ای درباره‌ی هیپنوتیزم هستند. هيپنوتيزم مانند تيغ جراحي است که اگر به عنوان يك ابزار درماني درست استفاده گردد ، خطرناك نيست. هيپنوتيزم بايد در مسيري درست هدايت شود. ثبات شخصيت براي هیپنوتیزم درمانگر ضروري است. افراد با ضريب هوشي بالا براي هيپنوتيزم مناسب‌تر هستند. ايجاد تعبير بدون آگاهي فرد تاثير گذارترين نوع هيپنوتيزم است، تاثيرگذاري مكانيزم‌ هیپنوتیزم بصورت  ناخودآگاه، تلويحي و غير مستقيم  بیشتر است . بهترين معادل فارسي هيپنوتيزم  واژه «جذبه» است جذبه به معناي مجذوب كردن فرد است و مجذوب كردن در هيپنوتيزم به معناي منحرف كردن فرد از ساير محرك‌هاست . اگرچه استفاده از هيپنوتيزم در درمان‌ بسياري از بيماريها توصيه مي‌شود اما به كارگيري آن در درمان‌ افسردگي‌هاي ماژور، اختلالات سايكوپاتيك زيان‌آور است. هيپنوتيزم كليد درمان هر بيماري نيست، هيپنوتيزم براي مصرف‌كنندگان الكل و داروهاي توهم‌زا كاربرد ندارد. هيپنوتيزم در زمينه شكستگي‌ها به بيماران كمك مي‌كند و نقش تسكين دهندگي را ايفا مي‌كند. هیپنوتیزم در کنترل و مدیریت اضطراب و استرس نقش بسزایی دارد. هيپنوتيزم در بي‌هوشي‌هاي بدون دارو ايجاد بي حسي به وسيله هيپنوتيزم در جراحي‌هاي كوچك در ناحيه شكم و بازو و جراحي فك، دهان و دندان كاربرد دارد. ترس از عدم بيداري دوباره، فاش شدن اسرار و مراجعه افراد با ضريب هوشي پايين به مراكز پزشکی و روان درماني از عوامل بازدارنده  در بين افراد است .