هیپنوتیزم و باورهای نادرست

استاد الماسيان و دكتر حريري

تصورات غلطي كه در مورد هيپنوتيزم در جامعه وجود دارد سد مهمي را در راه استفاده عمومی از آن را در جامعه به وجود آورده است .از جمله اين تصور كه هيپنوتيزم نوعي خواب است. در حالي كه تحقيقات مختلف نورولوژيك نشان مي دهد كه امواج مغز در هيپنوتيزم با خواب متفاوت است علاوه بر آن ازنظر سايكولوژيك هم خصوصيات فرد هيپنوتيزم شده با فردي كه به خواب رفته است متفاوت است .

آيا مى توان در جريان هيپنوتیزم از كسى سبوء استفاده كرد؟

يكى ديگر از نگرانى هاى كسانى كه هيپنوتیزم را به عنوان يك روش درمانى انتخاب مى كنند، ترس از اين موضوع است كه چون در جريان هيپنوتیزم  كنترل خود را از دست مى دهند ممكن است ناآگاهانه مورد انواع سؤاستفاده قرار بگيرند.

پژوهش هاى دقيقى كه توسط ارنست هيلگارد و ديگران انجام گرفته، به خوبى نشان داده اند كه هنگام هيپنوز بخشى از ذهن به نام ناظر پنهان، تمام جريان هيپنوز را به دقت زير نظر دارد و هرگز تلقيناتى كه مغاير با اصول اخلاقى و اعتقادى فرد باشند را نخواهد پذيرفت. در واقع اين بخش از ذهن، از سوژه به خوبى مراقبت مى كند و در صورت نياز وى را بلافاصله از هيپنوز خارج مى نمايد. بنابراين ،  اين باور نادرست نيز افسانه اى بيش نيست و هرگز اتفاق نخواهد افتاد.

 آيا هيپنوتيزم نوعى خواب مصنوعى است؟

از زمان مسمر عقيده بر اين بود كه هيپنوتيزم نوعى خواب مغناطيسى يا خواب مصنوعى است. در حاليكه پژوهش ها نشان داده اند هيپنوتيزم هيچ شباهت روانشناختى و نوروفيزيولوژيك به خواب ندارد. در واقع هيپنوتيزم نه تنها خواب نيست بلكه سوژه در جريان هيپنوز كاملا بيدار است و قادر است صداى هيپنوتيزور و در اغلب موارد صداى محيط را بشنود. همچنين در بسيارى از موارد سوژه قادر است پس از هيپنوز، تجربيات هيپنوتيزمى خود را نيز به ياد آورد.

 آيا ممكن است سوژه اى كه هيپنوتيزم شده، از هيپنوز خارج نشود؟

 ” آیا ممکن است شخص هیپنوتیزم شده بیدار نشود؟ و این مهم‌ترین سوالی است که  می پرسند. علت این پرسش هم ترس ناخودآگاه مردم از مرگ است، زیرا خواب شبیه مرگ است. عده‌ای هم هیپنوتیزم را شبیه بیهوشی و شاید قوی‌تر از آن تصور می کنند. به کرات شنیده‌اند که فلان بیمار ضمن عمل بیهوشی «رفت» یعنی در حال بیهوشی و ضمن عمل جراحی مُرد. مردم بدون این‌که خودشان در ظاهر کاملاً آگاه باشند، ناخودآگاه آنها به آنها می‌گوید که خواب هیپنوتیزم شبیه بیهوشی قوی است و شبیه مرگ است.”

به هر حال در پاسخ این سوال که آیا سوژه ممکن است از خواب بیدار نشود؟باید بگویم که چنین چیزی امکان ندارد. حتی اگر هیپنوتراپیست هم عمداً سوژه را به حال خود رها کند و از خلسه هیپنوتیزمی ( و نه خواب ) خارج ننماید، باز هم سوژه خود به خود از خلسه هیپنوتیزمی خارج خواهد شد و دلیل آن این است که به محض این‌که هیپنوتراپیست سوژه را به حال خود رها کند چند دقیقه بعد فوراً خلسه هیپنوتیزمی تبدیل به خواب طبیعی شده و سپس بیدار می‌شود به این دلیل که این حالت توسط تلقین ایجاد شده است و با قطع جریان تلقین ، این حالت هم به اتمام میرسد.

لازم به توضيح است كه در طول قرنها تاريخچه مدون هيپنوتيزم تا كنون چنين اتفاقى نيفتاده و هرگز نيز اتفاق نخواهد افتاد.

تصور غلط ديگر مانند اعتقاد به اينكه در حالت هيپنوتيزم فردكنترل رفتار و گفتار خود را از دست مي دهد و تحت تسلط هيپنوتيزور قرار مي گيرد و امکان دارد رفتار یا گفتاری از او سر بزند و یا مثلا اسراری را فاش کند .يا هيپنوتيزم شدن نشانه كند ذهنی است و يا اينكه فرد هيپنوتيزم شده ممكن است بيدار نشود يا اينكه افراد ساده لوح زودتر هيپنوتيزم مي شوند و صدها تصور غلط ديگر .

در حالي كه حقايق علمي نشان مي دهد افرادفقط در صورت تمايل مي توانند هيپنوتيزم شوند و در حين هيپنوتيزم در صورتي كه تلقينات ارائه شده با اعتقادات آنها و با خواست آنها مخالف باشد به راحتي در مقابل آن ايستادگي مي كنند و بلافاصله پدیده مقاومت بروز میکند و فرد از هیپنوز خارج می شود و چیزی را که مایل نیستند بگویند نخواهند گفت و کاری را که مایل نباشند انجام دهند انجام نخواهند داد. همچنین، افراد در هر مرحله از هيپنوز در صورت تمايل مي توانند ازحالت خلسه خارج شوند . همچنين مشخص شده كه برعكس تصور حاكم , افراد با هوش هيپنوتيزم پذيري بالاتري نسبت به بقيه افراد جامعه دارند .

مطالب  مرتبط :

تعریف هیپنوتیزم

تاریخچه هیپنوتیزم

فوائد هیپنوتیزم

انواع هیپنوتیزم

هیپنوتیزم علمی را بیشتر بشناسیم

کلیدهای اصلی موفقیت هیپنوتیزم

هیپنوتیزم بیدار چگونه است

زندگی خوب با هیپنوتیزم بیدار

ارتباط ریلکسیشن و هیپنوتیزم

همسو نگری با بیمار

باورهای نادرست

آموزش فن خود هیپنوتیزم

تعریف ضمیر خود آگاه و ناخود آگاه

پرسشهای متداول در مورد هیپنوتیزم

شرایط لازم جهت انجام هیپنوتیزم

آمادگی جهت آموزش خود هیپنوتیزم

دکتر الماسیان پدر هیپنوتیزم ایران استاد الماسی