ترس از مدرسه يك اختلال رفتاري معمول در كودكان مي باشد كه به صورت عدم تمايل كودك براي حضور در مدرسه بروز مي كند و غالباًهمراه با ترسهاي غير منطقي ، شكايتهاي جسمي ، بد خلقي ، اوقات تلخي ، خشم ، ترس و اضطراب ناشي از حضور در مدرسه است . اوج ترس از مدرسه در سنين 5 الي 7 سالگي و در بدو ورود كودك براي نخستين بار به مدرسه و در سنين 11 و 12 سالگي هنگام خروج كودك از مقطع ابتدائي و در چهار سالگي مشاهده مي گردد و جنسيت تاثيري در روند بيماري ندارد.
ترس از مدرسه مي تواند يك واكنش شديد به وضعيتي خاص باشد و تازماني كه درمان نشود ادامه خواهد داشت و در صورتي كه پيش از دوران بلوغ كودك درمان مناسب و سريع دريافت كند با خطرات و صدمات كمتري از جمله ضعف اعتماد بنفس ، انقطاع فرآيند آموزش و شكل گيري مشكلات جدي تر مواجه خواهد بود.
براي اين بيماري يك علت مشخص وجود ندارد بلكه عوامل متعددي دخيل هستند .
-
رفتن به مدرسه جديد و شروع يك سال تحصيلي
-
تولد يك نوزاد
-
همزماني اختلالات عصبي و ديگر ترسها
-
مرگ يكي از نزديكان
-
افسردگي و اختلالات شخصيتي
-
روابط آشفته خانوادگي
-
اعضاي خانواده با سابقه اختلالات عصبي و مشكلات عاطفي و جسمي
-
تغييرمكرر مدرسه
-
نخستين جدائي از والدين و مربيان
-
ترس هاي غير معمول اختلالات و يادگيري
-
جدائي از والدين
-
مشكل با آموزگار و همكلاسي ها
گرچه كودكان با يكديگر متفاوت هستند ولي نشانه هاي مشابهي را در بيشتر موارد ترس از مدرسه از خود نشان مي دهند .
-
رفتارهاي عصبي يا هيستريك در راه مدرسه
-
كمروئي
-
نمرات ضعيف مستمر
-
عدم انجام تكاليف مدرسه به طور مستمر
-
گريه قبل از مدرسه
-
ابراز ترس و شكايت از مدرسه
-
غيبت هاي مكرر از مدرسه
-
شكايت هاي مكرر از سردرد، دل درد و درد در ماهيچه ها
-
مراجعه مكرر به مربيان بهداشت در مدرسه
-
سرگيجه ، تهوع، اسهال و ضعف و يا از حال رفتن بخصوص قبل از مدرسه
-
از بين رفتن مشكلات جسمي پس از منتفي شدن احتمال رفتن به مدرسه
-
بد اخلاقي و تند خوئي براي حضور در مدرسه
-
نارسائي هاي شنوائي و بينائي
-
تنشهاي موردي
براي كودكان مبتلا به ترس از مدرسه اين علائم واقعي است و آنها واقعاً احساس بيماري مي كنند و زماني از آن خلاصي مي يابند كه ترس از مدرسه از بين رفته باشد. در صورتي كه بسياري از والدين و مربيان فكر مي كنند كه كودك تمارض مي كند .
چگونگي و مراحل درمان كودكان مبتلا به ترس از مدرسه :
كمك مربيان به كودك
1- آموزگاران
مطمئن نمودن كودك از امنيت وي و ابراز تمايل براي كمك از جانب آموزگار
بررسي مواردي كه كودك در ارتباط با آن دچار ترس از مدرسه شده است .
تقاضاي كمك از روانپزشك و مشاور مدرسه
تنظيم ملاقاتهائي براي گفتگو با والدين و ديگر افراد در گير جهت تنظيم و اجراي برنامه مناسب درماني
2- مربيان بهداشت مدارس
مطمئن نمودن كودك از ايمني وي و ابراز تمايل مربي بهداشت براي كمك به كودك
گفتگو با كودك پيرامون ترس و بيماري اش
ملاقات با آموزگار و كسي كه مي بايد از وضعيت وي كاملاً آگاه باشد .
مطلع نمودن مسئولان مدرسه از اينكه ممكن است كودك در گير مشكلي باشد .
همكاري و حمايت از كودك ، والدين ، آموزگاران و ديگر درمانگران
3- مشاور يا روانپزشك مدرسه
ملاقات با ديگر متخصصان درگير با مشكل
تسهيم دانش خود در باره ترس از مدرسه با ديگر افراد درگير
آغاز، تنظيم و اجراي يك برنامه درماني مناسب
ملاقات با والدين كودك و آگاه نمودن آنها از مشكل فرزندشان
پيشنهاد و ارائه پشتيباني هاي لازم
ارجاع كودك و والدين به مراكز و متخصصان مناسب در صورت لزوم
در دسترس بودن براي كودك ، والدين و مربيان و ديگر اعضاي تيم درماني
4- مسئول مدرسه
نظارت بر برنامه درمان و مشاركت خلاق و فعالانه
در دسترس بودن و مطمئن نمودن والدين به منظور همكاري با مدرسه در جهت كمك به فرزندشان
ابتدا بايد از وجود مشكل آگاه شده و بپذيرند . والدين نقش حياتي خود را در جهت ياري به كودكان خود از طريق موارد زير مي توانند ايفا كنند :
پذيرش اينكه مشكل فرزندشان قابل درمان است و غلبه بر ترس خود و مطمئن نمودن كودك از اينكه در امان است و به او كمك خواهد شد.
ملاقات با افرادي كه در تشخيص مشكل در گيرند .
تماس با آموزگار ، مشاورين و مسئولين مدرسه و تقاضاي كمك از آنها ( اگر نخستين كساني هستند كه متوجه مشكل مي شوند .)
در گير شدن در تنظيم و اجراي برنامه درماني
مشاركت در برنامه مشاوره خانوادگي
حمايت مثبت از كودك براي حضور در مدرسه
تبديل خانه به محلي ناخوشايند براي كودك هنگام امتناع وي از رفتن به مدرسه
مقاومت كردن زماني كه فرزندشان تلاش مي كند به مدرسه نرود .
تشخيص اينكه آيا كودك به ديگر ترسها و يا اختلالات عصبي مبتلا است و كمك كردن به وي براي مراجعه به يك روانپزشك و يا روان درمانگر
به ياد داشتن اينكه با تشخيص زود هنگام و درمان سريع مشكل حل خواهد شد .
دكتر حريري ، پزشك و هيپنوتراپيست ( هیپنوتیزم درمان گر ) هيپنوتيزم ببدار باليني ايران